62. De tragiek van Donny Hathaway

Donny Hathaway werd in januari 1979 dood gevonden op de stoep voor zijn huis in New York. Hij was al een tijd depressief en even daarvoor op 43-jarige leeftijd uit het raam gesprongen. Het gebeurde op het hoogtepunt van zijn te korte muziekcarrière, waarin er maar drie eigen studioplaten en een live-elpee van hem werden uitgebracht.

Donny Hathaway begon als liedjesschrijver, sessiemuzikant en producent voor onder anderen The Staple Singers, Aretha Franklin en Curtis Mayfield. Hij werd vooral bekend door zijn samenwerking met Roberta Flack, met wie hij in 1972 een elpee met tameljk mierzoete duetten opnam. De single "Where is the love" van dit album was zowaar goed voor een Grammy. Net als Oscars voor een film zeggen Grammy's echter niets over de kwaliteit van een nummer. En naar mijn eerlijke, maar bescheiden mening stelt die hele elpee met Roberta Flack weinig of niets voor. Dus die schrap ik nu gewoon even uit het rijtje. Want het gaat me vooral om zijn solo albums, waarvan de eerste verscheen in 1970:

Everything is everything,

 waarop ook zijn prachtige debuut single stond: "The Ghetto".

De opvolger, een jaar later, was een album met louter covers. Het werd een behoorlijk succes en dat is in de muziek vaak omgekeerd evenredig met goed: het is zeker zijn minste. Zo te horen was hij al enigszins in de ban geraakt van Roberta Flack, want bij beluistering springt het glazuur soms van je tanden:

Donny Hathaway

 Maar je kon ook wel weer horen dat hij mooi, invoelbaar

 kon zingen: He Ain't Heavy, He's My Brother.

Zijn derde studio elpee kwam uit in 1973. In niets te vergelijken met de vorige en absoluut de beste van zijn studioplaten. Dieper, emotioneler en doorleefder dan de andere twee. Hij vocht toen al tegen een zware depressie.

Extensions of a man

Luister maar eens naar Valdez in the country.

Helaas heb ik nergens representatieve, bewegende live-filmpjes van Donny Hathaway kunnen vinden. Daarom heb ik zijn live-elpee uit 1972 maar voor het laatste bewaard. Is in ieder geval hoorbaar hoe fantastisch hij in het echt klonk. Mag dus in geen enkele muziekcollectie ontbreken...

   

61. Het is de wind, de wind, mijn lieve kind

Je ziet 'm niet. Maar je hoort 'm wel en je voelt 'm ook... Het is het onzichtbare natuurverschijnsel dat wij net als de Duitsers en de Engelsen "wind" noemen. Wind is er in alle soorten en maten. Je hebt harde wind, zachte wind, rukwind, dwarrelwind, tegenwind en verder boeiende varianten als storm, orkaan, tornado of lentebriesje. Nou ja, daarmee vertel ik niets nieuws natuurlijk. Je hebt ook winderigheid. Dat is een apart soort wind, waar vaak een luchtje aan zit. Sommige, veelal wat oudere, mensen laten zo'n apart soort wind vaak beetje bij beetje aan het lichaam ontsnappen. Dat gaat dan regelmatig gepaard met een kort, piepend plofgeluid. Heel ontroerend. En dat er ook in maart een gure, schrale, snijdende oostenwind kan staan, daarvan is vandaag en de afgelopen dagen het overtuigende bewijs geleverd. Zouden ze daar in mijn digitale platenkast ook iets van merken?

Ja, toch wel. Voor Sandy Denny (Winter winds) en Black Prairie voelt het echt als een heel ander jaargetijde: Winter wind. Moby Grape is er ook niet bijster over te spreken Bitter wind, maar Billie Holiday is nog duidelijker: Ill wind. Billy Cobham voelde hem ijskoud van opzij komen Crosswind. Cat Power had niet gedacht dat het zo erg was: Wild is the wind.

Leslie Feist had enorme wind tegen (Caught a long wind) en ook Nico kreeg de wind behoorlijk van voren: Facing the wind. De Headless Heroes fietsten de verkeerde kant op (The North Wind Blew South), terwijl Van Morrison de kille situatie heel poëtisch vergeleek met een Cold wind in August. Maar ook windsmaken verschillen: Jimmy Rogers (Blow wind blow) kan er niet genoeg van krijgen.

 

Neil Young dacht al gauw aan windkracht 4 (Four strong winds) en de heren van America zaten in een koude windvlaag: Wind wave. Paul Westerberg zag genoeg aanleiding om er vandoor te gaan: Runaway wind. J.J. Cale zit er allemaal niet zo mee (Anyway the wind blows) en ook voor Red Garland was het eigenlijk maar slap gedoe: Soft winds.

                    Leo Kottke blijft zich verbazen over zoveel schraal en guur natuurgeweld:

Kun je dit filmpje niet direct openen, klik dan hier.

60. En wie zit er 's zondags weer vooraan in de kerk?

Je hebt "Eerst zien, dan geloven". En je hebt "Eerst geloven, dan zien". Wie bijvoorbeeld zegt "Ik geloof dat daar een mier loopt met drie koekjes op zijn rug", weet dat eigenlijk wel zeker. Die kijkt gewoon even om zich heen. En als weer eens een prettig iemand heel blij tegen mij zegt "Ik geloof in jou", dan denk ik "Kijk, dat heeft zij (een prettig iemand is voor mij in dit geval een zij) toch maar even goed gezien". Want 'geloven' is dan natuurlijk gewoon iets 'goed zien'. Ik zal trouwens de laatste zijn die het tegenspreekt, omdat ik ook geloof in mezelf. En in het leven. Maar wie bijvoorbeeld gelooft dat je door mediteren kunt leren vliegen of over water lopen. Of wie gelooft in een hogere macht of persoon... die weet helemaal niet zeker of dat allemaal wel waar is. Die wil dus heel graag iets zien dat niet zichtbaar is. En dat is pas het ware geloven. Ook in de muziekwereld wordt druk aan het ware geloof gedaan. Het is een soort zingend geloven. Veel van 'mijn' muzikanten zitten elke zondag helemaal vooraan in de kerk. En er wordt ook nog eens heel luid gebeden. Voor alles en nog wat. 

Ronnie Earl gaat nogal swingend de kerk in (Churchin') en ook Lyle Lovett gaat in de Church helemaal uit zijn dak. Voor de Nitty Gritty Dirt Band met Ricky Skaggs is het een gezellig vrienden- en familiegebeuren: Little mountain church house. En Stephen Stills wil na CSN & Y graag weer eens ergens bijhoren: Church (Part of someone). De Drive By Truckers hadden wind tegen, moesten berg op en de brug was open: Late for Church.

Frank Sinatra gaat weer eens trouwen, maar is iedere keer weer bang dat hij te laat komt: Get me to the church on time. Sun Kil Moon heeft zijn eigen kerkgenootschap (Church of the pines) en Jimi Hendrix behoort tot de luidruchtige Electric Church Red House gemeente. Timbuk3 gaat duidelijk in het Diepe Zuiden ter kerke: Rev. Jack & his roamin' cadillac church. En Miles Davis heeft aan een klein kerkje meer dan genoeg: Little church.

Er wordt vooraan op de eerste rij ook heel wat afgebeden. Aretha Franklin (I say a little prayer) zit zusterlijk naast Percy Sledge die graag iets bijzonders kwijt wil: My special prayer. The Outlaws weten van geen ophouden (Keep prayin') en Luiz Bonfa doet het op z'n Braziliaans: Uma prece. Tsja, en grappenmakers zitten er natuurlijk ook tussen: Massive Attack (Prayer for England) en Nick Cave (Idiot prayer). 

Ray Charles is weer eens ondeugend geweest (Sinner's prayer) en Jeff Buckley heeft het nieuwe jaar alvast in zijn gebeden opgenomen: New year's prayer. John Coltrane wacht rustig af, intussen een gebedje opzeggend: I'll wait and pray. Sixteen Horsepower bidt altijd heel gepassioneerd: Praying Arm Lane. Maar de hoofdprijs in deze bidwedstrijd gaat naar Otis, die hier nog niet dood, maar erg springlevend is:

Kun je dit filmpje niet meteen openen? Klik dan hier

59. Mijn 10 mooiste gitaarsolo's (hier door anderen gespeeld)

De afgelopen weken heb ik nogal veel in het wilde weg gemijmerd. Dus vandaag ga ik maar eens ongeremd uit mijn dak. Het is tijd voor mijn 10 mooiste gitaarsolo's. Allemaal elektrisch, geen jazz, klassiek of "wereld" (want dat zijn verhalen apart) en niet alleen maar technisch hoogstaand (want dat is ook niet alles). Nee, gewoon lekker heftig.
Vooral de combi met zo'n heerlijk stuwend hammondorgel is killing. Dat komt bij een beetje gevoelig mens toch keihard binnen? Sterker nog, en ik durf dat zo maar te zeggen: wie hier niet helemaal van vol schiet, is gewoon niet zelfs maar een bèètje gevoelig. 
Toegegeven, je moet natuurlijk wel vaak het halve nummer doorploegen voor de solo aan de beurt is, maar dat hoort zo... net als in veel andere gevallen is dat iets om naartoe te groeien. Op je persoonlijke luchtgitaar meespelen mag (mits de gordijnen dicht zijn) en hard draaien is zelfs verplicht. En o ja, mijn 10 mooiste gitaarsolo's laat ik hier voor de verandering maar eens door een paar van mijn collega-gitaarwonderen spelen...

Mag hier zeker niet ontbreken: Neil Young. Niet de meest technische misschien, maar wel een van de beste. Want mooie muziek is vaak worstelen om uiteindelijk toch weer boven te komen. Zoals in The last dance (Time fades away).

Ook een ereplaats gaat naar twee gitaristen in één nummer: de Intro en Sweet Jane van Lou Reeds Rock & Roll Animal door Dick Wagner en Steve Hunter. Je zou dit moois bijna vergeten en dat mag niet.

Led Zeppelin en Jimmy Page in Since I've been loving you, toch wel een van de heftigste nummers aller tijden.

Ik ben nooit zo heel stuk van Gary Moore geweest, maar hij neemt hier wel vet mooi een prachtig nummer van Donny Hathaway onderhanden: I love you more than you'll ever know.

Van Ronnie Earl vond ik tot mijn grote verrassing niet zo maar een live solo'tje uit mijn collectie, ik stuitte op een compleet concert. En 100% qua beeld en geluid. Daar gaan we natuurlijk niet moeilijk over doen. Helemaal dus. Deze man is zò goed. Superieur: Hope Radio 2007 (by the way, er is ook een gelijknamige cd). 

Ik heb eindeloos getwijfeld tussen twee nummers van Richard Thompsons "More guitar" en ik kom er niet uit. Dus ik doe ze gewoon alletwee. Ex aequo: "Can't win" en "When the spell is broken".

Jimi Hendrix heeft heel veel gitaarmoois gedaan, maar was naar mijn bescheiden mening op zijn best in zijn eigen Band of Gypsys.Van begin tot eind goed, dus geheel willekeurig: Who knows.

Stevie Ray Vaughan misschien wel net zo goed, zij het uiteraard wel minder baanbrekend: Cold shot.

En een tweede was er niet, is er niet en zal er ook nooit komen... Duane Allman in One way out (Live at Filmore East).

Maar deze man heb ik er vandaag uitgelicht. Hij zakte na een gloedvolle

 beginperiode volledig weg in saaie pantoffelmuziek, maar liet in 2009 overtuigend

 zien weer helemaal bij de les te zijn. Regelrecht uit de tenen:

Kun je dit filmpje niet meteen openen? Klik dan hier

58. Sterren stralen overal

Je hebt sterren die dansen op het ijs, sterren die vallen, rare sterren die springen, sterren in films (als in: filmsterren), sterren op het doek en sterren die zeuren (als in: twitteren). Je hebt dure restaurants met sterren, sterren die van sterren houden, een sterrenparade, heel veel grote Hollandse sterren op het Piratenfestijn en een Sterren.nl Top 20. Je hebt zelfs sterren die gewoon aan de hemel staan. Eigenlijk zie je overal sterren stralen, als je maar een beetje om je heen kijkt. En o ja, natuurlijk, ik zou het bijna vergeten... je hebt ook nog mooie liedjes met sterren. Die zijn om naar te luisteren. Of om op het ijs te dansen.

In liedjes hebben sterren allerlei kleuren: blauw bij Ryan Adams (When The Stars go Blue), zilver bij het Penguin Cafe Orchestra (Silver star of Bologna), matzwart bij Antony and The Johnsons (Soft Black Stars) en rood bij Songs: Ohia (The one red star). Polica houdt het gewoon op donker: Dark Star.

De Screaming Trees (I See Stars) en Kevin Ayers (Stars) zien sterretjes, maar Lauryn Hill ontdekt een heel grote: Superstar. Voor Fink zijn ze allemaal hetzelfde: Under the same stars. Sergio Mendes ziet er enorm veel (So many stars) en Paul Weller loopt in de smog en ziet er maar één: One Bright Star. Gelukkig ziet Stevie Wonder er ook nog een: Another Star. Steve Miller wil er op klimmen (Wish Upon a Star) en Nick Drake eraan gaan hangen: Hanging on a star.

Corinne Bailey Ray voelt wat het is om een ster te zijn (Like a Star), volgens Beth Orton zijn alle sterren huilebalken (Stars All Seem To Weep) en Gene Clark heeft er een aan de hemel zien staan die kan schieten: Shooting star. Chris Isaac houdt van sterren in cowboyfilms (Western stars) en Sly Stone wil niet al te moeilijk doen: Everybody is a star.

  

Ook in de jazz zijn ze helemaal dol op sterren. Cannonball Adderley wordt er zo blij van dat hij ze van de hemel blaast: Stars Fell On Alabama. Elmo Hope ziet ze vliegen in Marokko (Stars Over Marrakech) en Miles Davis op Sicilië: Star on Cicely. Dexter Gordon zou er het liefst naartoe klimmen (Stairway to the Stars), Ike Quebec telt ze allemaal (Count Every Star), Abbey Lincoln is de weg kwijt (Lost in the Stars) en Don Wilkerson laat een eenzame ster schudden: Lone Star Shuffle.

Portishead laat horen hoe zielige, verdwaalde sterren kunnen klinken:

57. Is mama echt wel de liefste van de hele wereld?

"Mama, je bent de liefste van de héééééle wereld", zong Heintje, ons eigen Limburgs gouden keeltje, zo ontstellend hartverscheurend mooi in 1967. Tsja... Zonder de inspanningen van mama zouden we natuurlijk nooit bestaan hebben. En ja, tis waar, ook daarna werden we met veel rust, reinheid en regelmaat van comfortabele luier naar sportieve slip begeleid. Maar de liefste van de hééééle wereld... is dat nou wel zo? Was Heintjes tophit niet gewoon een door de NVVM (Nederlandse Vereniging Van Mama's) gefinancierde PR-stunt? Toch maar eens wat informatie inwinnen bij Heintjes wereldwijde collega's in mijn digitale platenkast. Wat vinden zij van hun mama?

"Oh mother", zingt Dennis Brown vol overgave en Johnny Cash wil graag een foto van zijn moeder, waar hij op dat moment ook is: Send a picture of mother. Richard Thompson heeft een hoge pet van haar op: Mother knows best. OV Wright voelt zich soms moederloos alleen (Motherless child) en Blind Willie Johnson weet precies wat er dan door je heen gaat: Motherless Children Have A Hard Time. Polica kijkt om de hoek en wat ziet ze dan: I see my mother. Kate & Ann McGarrigle hebben een moeder in het kwadraat: Mother Mother

PJ Harvey denkt dat ze er zelf een is (I think I'm a mother) en die van Santana heet niet moeder Theresa, maar Mother Africa. John McLaughlin heeft een liedje voor zijn moeder gemaakt met een originele titel (Song for my mother) en de Red House Painters houden het kort maar krachtig op Mother. Bill Callahan heeft vandaag zijn dameskleren aangetrokken en kan de hele wereld aan: I feel like the mother of the world. 

De moeder van Chris Robinson verdient een standbeeld: Mother of stone. Townes Van Zandt kijkt als een berg tegen zijn moeder op (Our mother the mountain) en Tony Joe White vindt dat zijn oude moeder nu wel wat rust verdient: Ol' mother earth. Opmerkelijk is dat zowel The Drive By Truckers (Every Mother's son) als Will Oldham (Every mother's son) en Traffic (Every mother's son) zich bij alle moeders thuisvoelen...

Voor James Brown kan er maar één moeder zijn echte moeder zijn:

56. Ontdek de erotiek van muziek

Muziek, wat kun je er zoal mee? Best veel eigenlijk. Koken, afwassen, autorijden, wijn drinken, eten, hardlopen... het zijn zo maar wat bezigheden die je met muziek kunt combineren en die er dan nog leuker door worden ook. En het is nauwelijks te geloven, maar toch is het waar... zelfs muziek en erotiek kunnen vrij goed samengaan. Als je er maar goed op let welke muziek je kiest (ik zou zelf niet meteen Boudewijn de Groot of James Taylor bij de buren gaan lenen). En welke partner natuurlijk. Ook best wel belangrijk. Zouden de bewoners van mijn digitale platenkast erotische inspiratie halen uit hun eigen muziek? Dat is voor ons een vraag, maar voor hen een weet... 

De Latin Playboys doen hun naam eer aan en maken er een heel feest van: Fiesta erotica. James Brown kun je er best een keer voor wakker maken (Sex machine), maar Ian Dury wil er dan wel wat bij gebruiken: Sex & drugs & rock & roll.null De Red Hot Chili Peppers (Sex Rap) en de Gun Club (Sex beat) hebben een speciaal ritme in gedachten. En voor Bill Callahan gaan eros en thanatos hand in hand: Dress sexy at my funeral. 

Maar het is niet overal erotische rozengeur en maneschijn. Voor Loudon Wainwright is het bijvoorbeeld al heel lang geleden: I remember sex. De Drive By Truckers (Too much sex - too little Jesus) en Timbuk3 (Too much sex - not enough affection) gaan niet echt los. Lou Reed houdt er vreemde fantasieën op na: Sex with your parents. En Pokey LaFarge kan het allemaal gestolen worden: Won't Make Love At All.

J.J. Cale daarentegen staat zijn mannetje als het erop aan komt: I'll make love to you anytime. En wat zou Astor Piazzolla (Sex-tet) precies van plan zijn? Stephen Stills is daar heel duidelijk in (Make love to you), maar Carl Perkins is wat voorzichtiger: You can't make love to somebody. Etta James is een vrijgevochten vrouw: I Just Want To Make Love To You. En laat Van Morrison nou toevallig net hetzelfde zingen:

Kun je dit filmpje niet meteen openen? Klik dan hier