108. Heerlijk vers fruit, dat zingt duidelijk en luid

Kun je appels met peren vergelijken? Ja hoor, dat is heel goed mogelijk. Bijvoorbeeld: een appel valt niet ver van de boom. Een peer ook niet. Een appel kan rotten. Een peer ook. Een appel kun je eten, net als een peer. Een appel lacht je vrolijk toe (als-ie daar niet te rot voor is, tenminste). Dat doet een niet al te rotte peer ook. Verder hebben ze alle twee een klokhuis. En een stoer steeltje van boven in plaats van een weelderige haardos. Maar heeft het eigenlijk wel zin om appels met peren te vergelijken? Nou nee, dat niet echt, want het leidt tot niets. Dus waarom zou je? Bespaar je vooral de moeite en ga iets nuttigs doen. Zo denken de musici m/v in mijn digitale platenkast er ook over. Ze laten die heerlijke peren gewoon links liggen en zingen alleen maar over appels, perziken en citroenen. Luister zelf maar eens mee naar deze goedgevulde muzikale fruitmand.

Smog (aka Bill Callahan) ziet er tot zijn schrik een vallen (Red apple falls), Cat Power is verbaasd over die mooie, rode kleur (Red apples) en Fats Navarro zag eens appels hangen, ohh als pruimen zo groot: Stealin' apples. Po'Girl (Green apples) en Tony Joe White (Little green apples) vinden ze groen het lekkerst. Wayne Shorter bewondert de appel van Adam (Adam's apple) en de Secret Sisters spelen Eva'tje, maar daar trappen wij natuurlijk niet in: Do you love an apple? Sonny Stitt heeft enthousiast meegedaan aan Heel Holland Bakt en van een appel een smakelijk gehaktbrood gemaakt: Scrapple from the apple. Loudon Wainwright weet hoe een grote, bejaarde appel praat (Talking big apple 75), Sonny Boy Williamson I heeft een olijk appelboomdansje bedacht (Apple tree swing) en Dr. John & Randy Newman hebben nu buikpijn: I ate up the apple tree.

Ook perziken gaan erin als koek. Skip Spence vindt ze zo lekker, dat hij een speciaal perzikendansfeest geeft  Dixie peach promenade. Sonny Boy Williamson II is trots op de prunus persica achter in zijn tuin Peach tree. Big Joe Williams heeft zijn moeder betrapt in de perzikboomgaard ( Peach orchard mama), Captain Beefheart heeft een uitbundig perzikenloflied gecomponeerd (Peaches) en Linton Kwesie Johnson een perzikenreggae: Reggae fi peach. Larry Williams eet perziken het liefst met room Peaches and cream en de Handsome Family heeft vette pech: Fallen peaches. 

Thievery Corporation heeft een handige Lemon Tree in de tuin en The Dillards een klokkenspel van citroenen: Lemon chimes. De Latin Playboys zijn dol op een citroentje met ijs (Lemon 'n ice), Led Zeppelin heeft eerst een citroen gegeten en er toen een liedje over gemaakt (The lemon song) en Dan Pickett is als een citroen geboren (Lemon man). Opvallend zijn de bijzondere associaties die de edele banaan oproept. Volgens Fela Kuti lijken bananen op apen (Monkey banana), Radiohead ziet de banaan als een gezelschap (Banana Co) en Kevin Ayers beschouwt de banaan zelfs als personal coach: Guru banana. John Prine (Sour grapes) en Tom Waits (Grapefruit moon) horen met hun favoriete fruit niet in dit rijtje thuis, maar een kniesoor die daarop let.

Louis Prima neemt zelf genoegen met een glaasje water,

maar wil voor zijn baby alleen het allerlekkerste fruithapje:

  Kun je dit filmpje niet direct openen? Klik dan hier

 

 

107. Het rijke innerlijke leven van Mark Kozelek

"Wat is dat toch voor een rare knakkert", zeiden we vroeger als de plaatselijke, wat afwijkende Einzelgänger voorbijstruikelde, terwijl wij zelf als stoer groepje gebroederlijk nonchalant tegen de dorpspomp leunden. Hij was een beetje traag, beetje vreemd, beetje nogal in zichzelf gekeerd, beetje niet blij, beetje van de wereld, beetje bleekscheet, met een beetje weinig oog voor al het vele moois in zijn omgeving... maar dat zo'n rare knakkert wel eens een heel rijk innerlijk leven kon hebben, kwam toen nog niet zo bij ons op. En zo’n rijk innerlijk leven kan dus echt wondermooie dingen opleveren. Neem nou de muziek van Mark Kozelek. Onlangs verraste hij ons in de gedaante van zijn alter ego Sun Kil Moon met alweer een schitterende, nieuwe groeibriljant: Benji.

Nou ja, echt zeker weten doe ik het natuurlijk niet, maar ik stel me voor dat een jeugdige Mark Kozelek zo al Einzelgángend door het bescheiden Massillon (Ohio) heeft gelopen. Luisterend naar de muziek die in zijn hoofd ontstond en die hij zachtjes meeneuriede. Verbaasd nagestaard door het vaste clubje opgeschoten hangjongeren naast de lokale WalMart. Als het allemaal klopt (en naar zijn muziek luisterend kan dat bijna niet anders), moet het voor Mark een eenzame tijd geweest zijn.Tot hij via Atlanta, Georgia, in San Francisco terechtkwam. Daar richtte hij in 1992 met drummer Anthony Koutsos, gitarist Gorden Mack en bassist Jerry Vessel de Red House Painters op en kon hij zijn intense, autobiografische ervaringen aan de wereld kwijt via een achttal opvallend mooie albums. Vervreemdende, ijle muziek. Ongrijpbaar, nauwelijks in een hokje te plaatsen en dus zeer aan mij besteed. Prachtige, verhalende teksten ook. Gezongen met een lichtelijk gejaagde baritonstem. En zelfs zijn gitaargeluid klinkt anders, helder en bijna transparant.

Maar net als het leven zelf... ieder begin heeft een eind, zo ook dat van de Red House Painters. In 2000 komt Mark Kozelek met een eigen EP: Rock ’n roll singer (weinig rock ’n roll uiteraard). Dit vormt de opmaat tot een serie opmerkelijk solowerk. Vaak verrassend mooi en ontroerend, en soms gewoon leuk (zoals Whats next to the moon met drastisch bewerkte AC/DC nummers). Covers deed hij trouwens wel vaker en geslaagder, zoals "Shock Me" van Kiss. Totaal anders dan het origineel (gelukkig).

Tussen de bedrijven door komt Mark Kozelek soms te voorschijn als Sun Kil Moon. Het jasje dat het best bij hem past. Sun Kil Moon zag in 2003 het licht met Ghosts of the Great Highway, in 2005 gevolgd door Tiny Cities, gevuld met danig door de wringer gehaalde covers van Modest Mouse. In 2008 verscheen April, met gastvocals van onder anderen Will “Bonnie Prince Billy” Oldham. En na Admiral Fell Promises (2010) en het voor zijn doen nogal lichtvoetige (nou ja) Among the Leaves is er nu dus Benji. Samen met Ghosts of the Great Highway vind ik het zijn beste album tot nu toe, sterk autobiografisch en zeer indringend.

Voor wie nieuwsgierig is geworden een overzicht van Mark Kozeleks in mijn oren mooiste werk:

Red House Painters

Down Colorful Hill (1992) met o.a. Medicine Bottle
Rollercoaster (1993) met o.a. Katy Song
Bridge (1993) met o.a. Blindfold
Ocean Beach (1995) met o.a. Summer Dress
Songs for a Blue Guitar (1996) met o.a. Revelation Big Sur
Old Ramon (2001) met o.a. Cruiser

Solo

Rock 'n' Roll Singer (EP, 2000) met o.a. Ruth Marie
What's Next to the Moon (2001) met o.a. Up to my Neck in You
Little Drummer Boy (2006) met o.a. Glenn Tipton
White Christmas (2007) met o.a. Rock 'n' Roll Singer 
The Finally LP (2008) met o.a. Celebrated Summer
Lost Verses (2009) met o.a. Moorestown

Sun Kil Moon

Ghosts of the Great Highway (2003) met o.a. Duk Koo Kim
Tiny Cities (2005) met o.a. Trucker's Atlas
April (2008) met o.a. Tonight in Bilbao
Admiral Fell Promises (2010) met o.a. Half Moon Bay
Among the Leaves (2012) met o.a. The Winery
Benji (2014) met o.a. Ben's my Friend

Divers (en beide zeer de moeite waard):

Mark Kozelek & Desertshore met o.a. You Are Not of my Blood
Mark Kozelek & Jimmy LaValle (Perils from the sea) met o.a. Caroline

En ter afsluiting. Kijk en luister maar eens hoe Carry me Ohio van Ghosts of the Great Highway live klinkt:

 

Kun je dit filmpje niet direct openen? Klik dan hier

 

106. Lou Reed, Rock And Roll Animal with a Bad Liver



 

Wat was hij ongelofelijk goed, gedreven, eigenzinnig,

dwars, scherp, cynisch en o zo gemeen humoristisch...

and now it's time to say goodbye 

 

 

(Voor wie dit filmpje niet direct kan openen, klik hier)

 

105. Ik geef het toe. Ik ben een echte FVBC-er (Fan Van Bill Callahan)

Het is niet zo fijn om fan te zijn, want fan zijn doet soms pijn. Het ene moment ben je nog cool, ijzersterk en autonoom, het volgende moment een zielsgelukkig, maar soft en slap hoopje fan. Je kunt niet normaal meer denken. Je kunt niet normaal meer voelen. Je krijgt buikpijn. Gaat lichtelijk uit je dak. Bent zwak en kwetsbaar. Zegt rare dingen. En lullig genoeg kun je daar helemaal niets aan doen. Je bent al te ver heen. Overgeleverd. Het is pure overmacht. Weerloosheid. Overgave. Het neigt zelfs naar fanatisme. Dus iemand moet het wel erg bont maken, wil ik, stoere en viriele alfaman, zo'n stuitend sneue fan worden. Helaas heeft Bill Callahan het nu zo bont gemaakt. Ik moet het eerlijk toegeven. Ik vond hem al heel goed, maar met ingang van heden ben ik een fan. Een echte FVBC-er (Fan Van Bill Callahan).

Bill Callahan heeft al heel veel moois op zijn muzikale geweten (zie ook aflevering 82). Maar wat hij nu gemaakt heeft, overtreft alles. Dream River is zo prachtig dat iedereen die dit anders ervaart de toegang tot alle muziek verboden zou moeten worden.

Kijk, zo praat je dus als echte fan. Volstrekt dwaas en ongecontroleerd. Maar ha! Ik kan het gelukkig ook onderbouwen. Luister zelf maar. Het is te mooi om waar te zijn. Dus geniet vooral. En schaf vervolgens alles van Bill Callahan aan. Als dat nog nodig mocht zijn, tenminste.

1. The Sing
2. Javelin Unlanding
3. Small Plane
4. Spring
5. Ride My Arrow
6. Summer Painter
7. Seagull
8. Winter Road 

 

En live doet hij het zo. Zonder toeters of bellen. Zoals het hoort dus:

 

Als je dit filmpje niet direct kunt openen, klik hier.

104. Waarom is het toch zo stil rond Manu Chao?

Hedenmiddag naar een treurigstemmende PvdA-ledenraad gekeken, deze avond op het NOS-journaal een sneue PVV-manifestatie gezien en in de vroege ochtend een vreemd interview met M. Rutte gelezen waarin hij zegt, dat "Nederlanders de kabinetsplannen logisch vinden". Nou ja, er zijn grenzen. Dus na zoveel ellende op één eerste herfstdag kreeg ik opeens heel veel zin in muziek waar een normaal mens vrolijk en blij van wordt. Daarom Manu Chao maar weer eens uit mijn digitale platenkast gehaald. En ja hoor, bingo! Dat hielp onmiddellijk. Sinds een paar uur ben ik weer het zonnetje in huis. Wat wel meteen de vraag oproept: "Waarom is het toch zo stil rond Manu Chao? Wat nodig is, is leven in de brouwerij! Waar is hij, nu ik en velen met mij hem zo hard nodig hebben?"

Even een stukje geheugen opfrissen van mijn beste lezers en lieve lezeressen, die onze Manu uit het oog en dus ook uit het hart verloren zijn. Manu Chao (1961) is een Franse zanger van Spaanse origine, die zingt in het Frans, Spaans, Arabisch, Portugees, Wolof en Engels. In 1987 richtte hij samen met zijn broer Antoine en neef Santiago de band Mano Negra (Zwarte Hand) op. Een uitbundig clubje (nou ja, eigenlijk meer een grote bende), dat goed was voor vijf cd's: Patchanka (1988), Puta's Fever (1989), King of Bongo (1991), In the Hell of Patchinko (1992) en Casa Babylon (1994).

Die vond ik trouwens niet allemaal even goed, omdat er op de een of andere manier toch een wat al te Frans sausje over gegoten was. Er zat nog ontwikkeling in, zullen we voor het gemak maar zeggen. Maar de live-cd "Patchanka" vormde een opvallende uitzondering. Met de kennis van nu: dat bleek al een levendig voorproefje van de latere Manu Chao. Kijk/Luister zelf maar: Sidi H'Bibi.

Enfin, Manu Negra werd in 1995 ontbonden en daar kwam Manu Chao voor in de plaats. Het eerste studioalbum Clandestino (1998) leek geen succes te worden, maar de singles Bongo Bong en Clandestino brachten daar verandering in. En terecht. De nummers zitten zo verrassend prachtig in elkaar, dat je steeds weer nieuwe, subtiele, dingen hoort. Zelfs na heel vaak luisteren. Daarna volgden: 

Próxima Estación: Esperanza (2001) 

met bijvoorbeeld: Me gustas tu

  

 

Radio Bemba Sound System (2002)

met bijvoorbeeld: Machine gun

 

 

en La Radiolina (2007)
 met bijvoorbeeld: Tristeza maleza

Ook de concerten van Manu Chao waren in die jaren zeer aanstekelijke, energieke, anarchistische muziekfeesten, waar het speelplezier letterlijk vanaf spat. Zoals je onder andere kunt zien en horen op de prachtige cd/dvd Baionarena uit 2009:

(kun je dit filmpje niet direct openen? Klik hier)

Maar dat geeft nog altijd geen antwoord op de vraag waarom het toch zo stil is rond Manu Chao. Geen idee. Maar het goede nieuws is: Hij toert nog altijd rond. Dus vandaag of morgen... Stem Manu Chao en verander in een heerlijk fijn en optimistisch en altijd vrolijk mens. Je wordt als vanzelf een blije geit. Echt, het kan nog!

103. Luister naar de Troonrede van Mark Lanegan (nu al uitgelekt)

Dinsdag 17 september is een belangrijke dag. Onze nieuwe vorst houdt dan zijn maidenspeech en onze daadkrachtige regering komt ongetwijfeld met een briljant plan om het arme Nederland er over 23 jaar weer helemaal bovenop te helpen. Best wel een hele geruststelling gelukkig. Maar dat is toch allemaal compleet bijzaak bij wat er die dag echt staat te gebeuren: er verschijnt een nieuwe Mark Lanegan. Het is, pak 'm even beet, zijn achtste, maar ook zijn vijftiende, als je die met Isobel Campbell en de wat minder officiële uitgaven meetelt.

Tot een half jaar geleden was Mark Lanegan nooit zo tot mij doorgedrongen (zie ook nummer 3 van 26 januari 2013) en daarover ben ik me nu al een half jaar aan het verbazen. Want hoe kon dat gebeuren? Hij past inmiddels naadloos in mijn rijtje (vrij willekeurige) favorieten als John Cale, Nick Cave, Tom Waits, Mark Kozelek en David Eugene Edwards. Er bestaan prachtige concertopnamen uit 2011 van Lanegan samen met Isobel Campbell, waarop hij geheel in het duister gehuld is. Je ziet vrijwel het hele concert alleen zijn hand. Pas tegen het eind komt zijn gezicht te voorschijn. Kijk maar (en liefst van begin tot eind, want het is kippenvel):

Deze houding geeft mooi aan hoe Mark Lanegan in de muziek staat. Hij is niet iemand met rare pretenties of vreemde poeha. Hij vindt de muziek belangrijker dan zichzelf. Er is nergens een greintje fake te ontdekken. En hij is nog aardig en bescheiden ook:

Zijn bescheidenheid blijkt bijvoorbeeld uit de titel van zijn nieuwe cd. Die heet "Imitations", maar imitaties zijn het dus helemaal niet. Daarmee doet hij zichzelf te kort (al kan het uiteraard ook ironisch bedoeld zijn). En waarom zijn het dan geen "Imitations"? Omdat het mooie, persoonlijke interpretaties zijn. Of zoals hij zelf zegt: "Mijn ouders draaiden vroeger platen van crooners als Andy Wiliams en Sinatra, maar ook van countryzangers als Willie Nelson en Johnny Cash. Zoiets wilde ik graag maken. Iets met hetzelfde gevoel als van die oude platen. Een combinatie van wat ik toen mooi vond en wat me later hetzelfde gevoel gaf. Dit is het geworden". Enfin, genoeg geluld, luister zelf maar eens of het inderdaad "Imitiations" zijn. Niet goed, geld terug:   

1. "Flatlands" van Chelsea Wolfe doet Mark zo

2. "She's Gone" van Vern Gosdin doet Mark zo

3. "Deepest Shade" van The Twilight Singers doet Mark zo

4. "You Only Live Twice" van Nancy Sinatra doet Mark zo

5. "Pretty Colors" van Frank Sinatra doet Mark zo (prachtig!)

6. "Brompton Oratory" van Nick Cave doet Mark zo

7. "Solitaire" van Andy Williams doet Mark zo

8. "Mack the Knife" van Bobby Darin doet Mark zo

9. "I'm Not the Loving Kind" van John Cale doet Mark zo

10. "Lonely Street" van Patsy Cline doet Mark zo

11. "Élégie funèbre" van Gérard Manset doet Mark zo

12. "Autumn Leaves" van Andy Williams doet Mark zo (prachtig!)

 

En we eindigen nog even live, want dat hoort zo

(ook een interpretatie, maar niet van zijn nieuwe cd)

                                          (als je dit filmpje niet direct kunt afspelen, klik hier) 

102. Dat zal ze leren, die bevoorrechte ZZP-ers

Laten we het vandaag maar eens over die frivole ZZP-ers hebben. De zogenaamde Zelfstandigen Zonder Personeel. Een  bevoorrecht clubje, want ze hebben zonder werk geen inkomen. Ze krijgen geen vakantiegeld, dertiende maand of kerstpakket. Ze worden niet doorbetaald als ze ziek zijn of met vakantie. En in geval van nood kunnen ze geen beroep doen op WW of een andere regeling. Je zou er bijna jaloers van worden. Wat denken die ZZP-ers wel? Dat ze boven de wet staan? Nou, mooi niet! Daarom moeten ze in ruil voor al die privileges gewoon 21% btw afdragen en net als iedere hardwerkende loonslaaf belasting en premies betalen. Maar hierover hoor je ze natuurlijk niet zeuren. Want wat ze er allemaal niet aan extra's voor terugkrijgen! Het is dan ook geen wonder dat er steeds meer ZZP-ers rondlopen. Alleen in Nederland al zijn het er zo'n 800.000. Gelukkig is de regering nu vast van plan om ook deze verontrustende ontwikkeling stevig de kop in te drukken. In tijden van crisis dienen zulke misstanden immers keihard te worden afgestraft. Dus na het zeer effectief inperken van de bonuscultuur en het buitengewoon doortastend aanpakken van de topsalarissen is dan eindelijk de zelfstandigenaftrek van de ZZP-ers aan de beurt. Want dat is een ordinair wangedrocht. Nergens voor nodig. Alsof ze nog niet genoeg voordelen hebben.

Dat zal ze leren zomaar ZZP-er te worden!

Intussen stromen er vanuit de hele muziekwereld verontruste reacties en hartverwarmende steunbetuigingen aan het adres van de Nederlandse ZZP-ers binnen. Daar voelen ze goed aan wat de gevolgen van deze ingrijpende maatregelen zullen zijn. Ook in mijn digitale platenkast is de bezorgdheid over dit politieke hoogstandje groot. Een vrij willekeurige bloemlezing:

Bonnie Prince Billy ziet het vrij somber in (I see a darkness) en ook Eric Clapton heeft met die arme ZZP-ers te doen: Worried life blues. Sam Baker denkt dat ze het zeker zwaar zullen krijgen: Sometimes you have to cry. Jacques Brel vindt het getuigen van enorme platheid dat een land zo met zijn ZZP-ers omgaat: Plat pays. John Cale ziet dit plan het liefst in de prullenmand verdwijnen en vindt de verantwoordelijke minister maar een eikel: Taking it all away.

Jimmie Vaughan vraagt zich af hoe een regering met zo'n onrechtvaardig plan kan komen (How can you be so mean) en Van Morrison vreest dat er niets tegen te doen valt: There ain't nothing you can do. Alela Diane vindt het gemeen dat de ZZP-er opeens het zwarte schaap is (Black sheep), Inara George laat weten het gekkenwerk te vinden (Fools work), Steve Earle vraagt om enig medeleven (Have mercy) en Feist weet precies hoe het voelt: I feel it all. Voor John Martyn is dit plan compleet over de top: Over the hill.

The Handsome Family vreest voor een bodemloze ZZP-put (The Bottomless Hole), Micah P Hinson verkeert nog in de ontkenningsfase (Tell me it ain't so) en Elmore James laat weten erg bezorgd te zijn: I'm worried. John Brim waarschuwt voor zware tijden: Tough times, terwijl Eilen Jewell een tranendal voorziet: Sea of tears. Freddie King drukt alle ZZP-ers op het hart goed op hun nering te passen (Takin' care of business) en Lianne La Havas hoopt dat er nog hoop is: They could be wrong.

Willy Mason drukt alle ZZP-ers op het hart om nog even vol te houden (Carry on), Cat Power ziet de zin van dit plan niet in (No sense) en Ry Cooder snapt dus echt niet waar dit allemaal voor nodig is: Don't mess up a good thing. Songs Ohia laat even prachtig als indringend horen, dat de ZZP-er een lastige tijd tegemoet gaat (It won't be easy) en Willy DeVille weet zeker, dat ZZP-ers niet zonder zelfstandigenaftrek kunnen: Can't do without it. Marvin Gaye, tot slot, is ronduit verbijsterd:

(Voor wie dit filmpje niet direct kan openen, klik hier)